فرهنگستان علوم شناخته مىشد . در سال 1930 م ، انستيتوى خاورشناسى آكادمى علوم اتحاد شوروى بنا گذاشته شد . همزمان با جنگ جهانى دوم و محاصره لنينگراد توسط آلمان‌ها در سال 1943 م مؤسسه بسيارى از محققان خود را از دست داد ؛ در پى اين جنگ خانمان‌سوز ، روس‌ها بيش از 27 ميليون كشته دادند و كسانى از محققان هم مجبور به ترك لنينگراد و مهاجرت به مسكو شدند . در سال 1950 م انستيتو رسماً از لنينگراد به مسكو انتقال داده شد و در لنينگراد فقط شعبه‌اى از آن به نام شعبه دست‌نويس‌هاى شرقى ، باقى ماند ؛ امّا بعد از گذشت دو سال ، بر پايه شعبه دستنويس‌هاى شرقى ، مجدداً انستيتوى خاورشناسى ، با عنوان « انستيتوى خاورشناسى شعبه لنينگراد » تأسيس گرديد كه تابع انستيتو خاورشناسى مسكو بود . از سال 1960 تا 1968 م اين انستيتو به عنوان « انستيتوى ملل آسيايى » ناميده مىشد و برخى فهرست‌ها و مطالعات نيز تحتِ همين عنوان منتشر گرديده است . در 29 اكتبر 1970 ، هيأت رئيسه آكادمى علوم اتحاد جماهير شوروى ( سابق ) تصميم گرفت ، حوزه فعاليت‌ها در زمينه مطالعات شرق‌شناسى شعبه اصلى مسكو و شعبه فرعى لنينگراد را از هم مستقل و تعريف نمايد ؛ بر اين پايه ، مطالعات اساسى شرق‌شناسى ، همچون بررسى تاريخ كهن شرق در قرون وسطى ، ادبيات كلاسيك فرهنگ‌هاى شرقى ، مذاهب ، فلسفه و قانون ، در مسكو ( IOS ) متمركز گرديد و عمدتاً قلمرو بررسى متون كهن و نسخهء خطى شرقى نيز به شعبه سن‌پترزبورگ واگذار شد و در حقيقت مىتوان گفت انستيتو از اين تاريخ به بعد ، رسماً مستقل از مؤسسه خاورشناسى مسكو ، گرديد . پس از آن ، شاخه‌هاى پژوهشى متعددى از جمله مطالعات كردى و تركى نيز در شعبه سن‌پترزبورگ تأسيس گرديد و كاتالوگ‌هاى چندى براى نسخهء خطى عربى ، فارسى و تركى از سوى دانشمندانى همچون آكيموشكين ، خالدوف و ديميتريوا به تدريج نگارش و منتشر گرديد . در اين مركز ، همچنين تحقيقات بنيادى چندى روى جنبه‌هاى مختلف شرق باستان ، شامل چين‌شناسى ، مطالعات ژاپنى و كره‌اى و نيز مطالعات سغدى ، صورت گرفت . در اين مدّت آثار متعددى تأليف گرديد ؛ آثار كهن چندى ، همچون تاريخ مغولان راز ، بخشى از تاريخ رشيدالدين فضل الله ، به زبان اصلى خود تصحيح گرديده و به چاپ رسيد و چندين اثر شرقى نيز به روسى ترجمه و منتشر گرديد . در طول دهه 1990 تا 2000 م دستاوردهاى علمى بزرگى نصيب انستيتو گرديد ؛ در اين مدّت از جمله ، سه جلد از تاريخ خلافت ، به چاپ رسيد كه جايزه وزارت امورخارجه فدراسيون روسيه را در سال 2001 م در پى داشت . همچنين كتاب چهار جلدى اسلام در قلمرو امپراتورى سابق روسيه كه از سوى اسلام شناس برجسته روس ، پروفسور پروزروف ، تهيه شد و نيز فهرست نسخه‌هاى خطى عربى مسيحى آماده گرديد . در 19 ژوئن 2007 هيأت رئيسه آكادمى علوم روسيه دستور سازمان دهى مجدد شعبه سن‌پترزبورگ را صادر نمود و از اين تاريخ ، همزمان با استقلال كامل و رسمى از مسكو ، نام اين نهاد از « انستيتو مطالعات شرقى » به « انستيتو نسخهء خطى شرقى » تغيير يافت . كتابخانه انستيتو اين مؤسسه افزون بر دارا بودن 130 هزار نسخه خطى شرقى در 65 زبان ، نيز داراى كتابخانه‌اى تخصصى ، شامل 800 هزار جلد كتاب در شاخه‌هاى مختلف مطالعات شرقى و نيز داراى هزاران سند تاريخى است . اين انستيتو به آموزش ميراث ادبى و فرهنگى ايران توجه زيادى نشان مىدهد . در حال حاضر ( 2012 ) در شعبه خاورميانه آن ، 11 كارمند ايران‌شناس و افغان‌شناس به تحقيقات علمى مشغولند . 4 كارمند علمى ديگر در كنار آن شعبه زبان ، تاريخ و ادبيات كردى آموزش مىدهند . چهار ايران‌شناس ، شامل آقايان دكتر ليفشيتس ، دكتر پيريخانيان ، دكتر داندامايوف و دكتر چوناكووا در شعبه خاور باستان كار مىكنند . گرچه موضوعات و رشته‌هاى پژوهشى دانشمندان آن انستيتو خيلى دامنه‌دار و گسترده هستند ، ولى بررسى و تحقيق دستنويس‌هاى فارسى و تاجيكى همچنان مورد توجه ويژه‌ايران‌شناسان آن انستيتو قرار دارد . آرشيو دستنويس‌هاى پژوهشگاه نزديك به پنج هزار دستنويس فارسى است . تهيه برخى فهرست دستنويس‌ها توسط گروه محققان ، زنده‌ياد دكتر آكيموشكين ، دكتر كوشيف ، دكتر ميكلوخا ماكلاى ، دكتر صلاح الدينوف ، دكتر تومانوويچ ، دكتر نيازوف انجام گرفته و خانم دكتر شيگلووا ، تهيه فهرست كتاب‌هاى چاپ سنگى را عهده دار است . لينيا اسميرنووا در زمينه متون تاريخى ، آكيموشكين در زمينه متن‌شناسى مينياتورى ، اولگا اسميرنووا و ليوشيتس در زمينه كشف رمزهاى اسناد به زبان‌هاى سغدى ، پارتى و باخترى ، راگوز و پرخانيان